Waarom veroorzaakt de lente allergische reacties?
Waarom veroorzaakt de lente allergische reacties?
Bloeiende bomen en langere dagen kondigen de lente aan. Tegelijk betekent dit seizoen voor heel wat mensen het begin van niesbuien, tranende ogen en een verstopte neus. Maar niet elke allergische klacht in het voorjaar is hetzelfde. Wat is hooikoorts precies? Waarom reageert je lichaam zo sterk op ogenschijnlijk onschuldige pollen? En wat houdt een kruisallergie in? In dit artikel zetten we het helder voor je op een rij.
Wat verstaan we onder een allergie?
Een allergie is een overdreven reactie van het immuunsysteem op stoffen die normaal gezien geen schade veroorzaken. Deze stoffen noemen we allergenen. Tijdens de lente gaat het meestal om pollen afkomstig van bomen, grassen of kruiden.
Een allergische reactie ontstaat niet meteen bij het eerste contact. Het lichaam moet eerst gevoelig worden voor het allergeen. Dat proces noemen we sensibilisatie. Pas wanneer je nadien opnieuw in contact komt met dezelfde stof, kunnen klachten optreden.
Bij de meest voorkomende vorm (type I-allergie) speelt immunoglobuline E (IgE) een centrale rol. Zodra het lichaam opnieuw met het allergeen in aanraking komt, kan de reactie snel optreden. Dit gebeurt vaak binnen enkele minuten tot maximaal een uur.
Wat is hooikoorts?
Hooikoorts is de alledaagse benaming voor een allergische reactie op pollen die via de lucht worden ingeademd. Het gaat dus om een reactie op stoffen die via de luchtwegen het lichaam binnenkomen.
Wanneer bomen en grassen in bloei staan, verspreiden ze hun stuifmeel via de wind. Deze pollen komen in contact met de slijmvliezen van neus en ogen. Daar lokken ze een ontstekingsreactie uit, wat leidt tot de typische klachten van hooikoorts.
Wat zijn de symptomen van hooikoorts?
- Herhaaldelijk niezen
- Een lopende of verstopte neus
- Jeuk in neus of keel
- Rode, tranende of jeukende ogen
- Hoesten of een piepende ademhaling
- Vermoeidheid of hoofdpijn
Ondanks de naam heeft hooikoorts niets met hooi of koorts te maken.
Wat kun je doen bij hooikoorts?
Het is moeilijk om pollen volledig te vermijden. Toch kun je de blootstelling beperken met enkele eenvoudige maatregelen:
- Sluit ramen en deuren op droge, winderige dagen.
- Verlucht je woning bij voorkeur na een regenbui, wanneer er minder pollen in de lucht hangen
- Neem een douche voor het slapengaan om pollen van huid en haar te verwijderen.
- Draag een zonnebril om je ogen te beschermen tegen rondvliegend stuifmeel
Helpen deze maatregelen niet voldoende? Dan kunnen antihistaminica, neussprays of oogdruppels ondersteuning bieden om de klachten onder controle te houden. In bepaalde situaties kan immunotherapie overwogen worden. Raadpleeg voor persoonlijk advies altijd een gezondheidsspecialist.
Wat is een kruisallergie?
Een kruisallergie is een bijkomende allergische reactie die kan optreden bij mensen met een pollenallergie. Hierbij reageert het immuunsysteem niet op de pollen, maar op bepaalde voedingsmiddelen.
Dit heeft te maken met de gelijkenis tussen eiwitten in pollen en eiwitten in voeding. Sommige soorten fruit, groenten of noten bevatten eiwitten die sterk lijken op die van pollen. Het lichaam herkent deze eiwitten als gelijkaardig, waardoor het reageert. Het gevolg? Ongeveer de helft van de mensen met een pollenallergie vertoont zo’n kruisreactie. Deze vorm van allergie wordt ook het oraal allergiesyndroom genoemd .
Enkele voorbeelden:
- Wie allergisch is voor berkenpollen kan reacties ervaren na het eten van een appel, peer of kersen.
- Wie allergisch is voor bijvoetpollen kan reacties ervaren na het eten van bepaalde groenten of kruiden, zoals wortels, selderij, koriander en komijn.
- Wie allergisch is voor graspollen kan reacties ervaren na het eten van bepaalde granen, maar ook op voeding zoals tomaat en meloen.
Wat zijn de symptomen van een kruisallergie?
De klachten bij een kruisallergie beperken zich meestal tot de mond en keel en treden snel op na het eten. Typische symptomen zijn:
- Jeuk of een branderig gevoel in lippen, mond of keel
- Lichte zwelling van lippen of tong
- Soms tranende ogen of een loopneus
Opvallend is dat veel mensen het voedingsmiddel in verhitte of verwerkte vorm beter verdragen. Het betrokken eiwit is vaak gevoelig voor warmte. Daardoor vermindert de allergische prikkel na bijvoorbeeld koken of bakken.
Wat kun je doen bij een kruisallergie?
Het is in de eerste plaats belangrijk om na te gaan welke voedingsmiddelen klachten veroorzaken. Krijg je vooral jeuk of lichte zwelling in de mond na het eten van een bepaald product tijdens het pollenseizoen? Dan kan het helpen om dit voedingsmiddel tijdelijk te vermijden en te bekijken of de symptomen afnemen.
Blijven de klachten terugkeren of twijfel je over de oorzaak? Dan is het verstandig om een arts of apotheker in te schakelen voor persoonlijk advies.
Conclusie
Allergieën in de lente worden doorgaans uitgelokt door pollen en uiten zich meestal als hooikoorts. Typische klanten zijn niezen, een verstopte neus en tranende ogen. Een kruisallergie daarentegen is een reactie op bepaalde voedingsmiddelen bij mensen die al gevoelig zijn voor pollen. Bij twijfel of ernstige symptomen is het verstandig om professioneel advies in te winnen.
