Brandwonden verzorgen: zo pak je het aan
Verzorging van brandwonden: zo pak je het aan
Een brandwond kan snel ontstaan. Je raakt een hete pan aan, morst kokend water of verbrandt je aan de oven. Een goede eerste verzorging van de brandwond is belangrijk om verdere schade aan de huid te beperken. Maar hoe verzorg je de wond correct? Lees hier welke soorten brandwonden bestaan, hoe je ze verzorgt en wanneer je best een arts inschakelt.
Eerste, tweede of derde graad?
Niet elke brandwond is even ernstig. Gelukkig maar. Om te weten hóe ernstig en welke verzorging en alertheid er nodig is, spreken we over drie ‘graden’. In welke mate de brandwond in welke categorie hoort, hangt onder andere af van hoe diep de huid beschadigd is.
- Eerste graad brandwonden
Bij eerste graad brandwonden is vooral de oppervlakkige huid beschadigd. De huid is rood, warm en pijnlijk, maar er zijn geen blaren en de huid is niet open.
Een 1ste graad brandwonden-verbranding herstelt doorgaans vanzelf. Koelen, spoelen en laten genezen is de boodschap. Doet de verbrande huid te veel pijn? Neem dan een gewone pijnstiller om de pijn te verlichten. - Tweede graad brandwonden
Bij een tweedegraads brandwond is de huid dieper beschadigd en ontstaan meestal blaren. Bij een oppervlakkige tweedegraads brandwond is de huid rood of roze, vochtig en pijnlijk. Kleine, oppervlakkige tweedegraads brandwonden kun je meestal zelf verzorgen.
Bij een diepe tweedegraads brandwond kan de huid vlekkerig rood, roze of wit zijn en zijn er eveneens blaren. Deze diepere brandwonden moeten altijd door een arts worden beoordeeld en behandeld. - Derde graad brandwonden
Bij 3de graad brandwonden zijn ook de diepere huidlagen beschadigd. De verbrande huid kan wit, geelachtig, bruin of zwart verkleuren en stug voelen. Zo’n brandwond doet soms net minder pijn, omdat zenuwuiteinden beschadigd zijn.
Omwille van de ernst van 3de graad brandwonden moet je deze altijd laten nakijken door een arts. Grote of diepe brandwonden kunnen namelijk leiden tot ernstig vochtverlies, littekens en andere complicaties.
Hoe verzorg je een brandwond thuis?
Eens je verbrand bent, is het natuurlijk al te laat. Probeer jezelf zo snel mogelijk van de warmtebron te verwijderen en begin als allereerste met de getroffen huid af te koelen. Houd de verbrande plek ongeveer 10 tot 20 minuten onder lauw, zacht stromend water. Gebruik geen ijs om de brandwond te koelen, want te koude temperaturen kunnen de huid nog eens extra beschadigen. Koel dus alleen de verbrande zone en zorg dat de rest van het lichaam warm blijft.
Kleding, sieraden of andere voorwerpen die niet aan de huid vastzitten, mag je voorzichtig proberen te verwijderen. Zit er toch iets vast aan de huid? Laat het zitten en probeer het zeker niet los te trekken.
Raak de brandwond daarna zo weinig mogelijk aan en laat ook de blaren met rust. Zo verklein je de kans op een infectie.
Zoals bij elke verzorging van een wond gelden volgende regels:
- Was je handen met water en een milde zeep voordat je de wond verzorgt.
- Raak de wond zo weinig mogelijk aan.
- Laat blaren het liefst heel. Heb je er veel last van? Dan kun je de blaar voorzichtig openprikken met een schone naald.
- Droogt de blaar uit en blijven er stukjes over, knip deze dan weg met een kleine schone schaar.
- Dek de wond af met een verband of gaas.
- Spoel de wond altijd eerst met water wanneer je het verband vervangt.
- Hou het verloop van de genezing goed in de gaten.
- Controleer of je een tetanusprik nodig hebt
Flamigel bij brandwonden: wanneer kan het?
Flamigel is een hydrogel die je kan gebruiken bij lichte, oppervlakkige huidwonden. Bij een kleine eerstegraadsverbranding of een kleine tweedegraadsbrandwond waarbij de huid nog intact is, kan je na het koelen eventueel een hydrogel aanbrengen. Een hydrogel kan een verkoelend en verzachtend effect hebben, maar vervangt het koelen met water niet. Bij grote of diepe brandwonden is medische hulp nodig.
Wanneer raadpleeg je een arts?
Schakel medisch advies in als de brandwond groter is dan de helft van je hand, als er veel of grote blaren ontstaan of als de huid diep verkleurd is. Ook brandwonden op gevoelige plaatsen, zoals het gezicht, de handen, voeten, gewrichten of geslachtsdelen, laat je best beoordelen. Raadpleeg ook een arts als de wond steeds pijnlijker of roder wordt, er pus uitkomt of je andere tekenen van een infectie opmerkt. Is de brandwond na 2 weken nog niet genezen? Neem dan eveneens contact op met je huisarts. Bij twijfel over de ernst van een brandwond is het altijd verstandig om medisch advies te vragen.
Ernstige brandwonden: wanneer bel je 112?
Is de brandwond ongeveer 10 keer de grootte van je hand of groter? Bevinden de brandwonden zich aan de ogen, mond, keelholte of volledig rond de nek, romp of een ledemaat? Gaat het om grote tweedegraads- of derdegraadsbrandwonden of werden de brandwonden veroorzaakt door elektriciteit of chemische stoffen? Heb je ademhalingsproblemen, ben je hees, heb je een piepende ademhaling, moet je hoesten of voel je je suf? Dringende medische hulp is dan vereist. 112 bellen is in dat geval het beste wat je kan doen.
Conclusie
Een goede verzorging van brandwonden begint met snel handelen en de situatie en aard van de wond goed in te schatten. Koel en spoel voldoende lang met lauw stromend water. Bescherm de huid daarna en laat blaren rusten. Kleine oppervlakkige brandwonden kunnen thuis genezen, diepere of grotere brandwonden hebben medische opvolging nodig.
